Wanneer Trauma Liefde Kleurt: Hoe Pleasers Narcisten Aantrekken en Hoe Je Dat Stopt

Complexe PTSS vertoont overlappende kenmerken met borderline. Het is niet aangeboren, maar ontstaat door vroegkinderlijk trauma of andere ingrijpende ervaringen. Het uit zich onder meer in perfectionisme, harde zelfkritiek, kritische oordelen naar anderen en disproportionele emotionele reacties op triggers. Een verstoord ademhalingspatroon – te kort en te hoog ademen – stuurt signalen naar het brein die duiden op vluchten of gevaar; aangespannen spieren versterken dat alarmsignaal. Dit leidt vaak tot zelfisolatie en uitstelgedrag. (Denk aan rug en nek hernia als gevolg van dit alles).

Mindfulness en lichaamsgerichte technieken kunnen helpen om het pleaser gedrag af te leren. (P.S. ik beschik over diverse hypnotherapie‑ en NLP‑methoden, waaronder Bandler‑technieken.)

Codependents (pleasers van wie de grenzen in de kindertijd structureel zijn genegeerd of gebroken) moeten stap voor stap hun pleaser‑gedrag afleren. Pas dan stoppen zij met het aantrekken van narcisten en psychopaten. Pleasers, mensen met CPTSS en codependents ontstaan vaak in gezinnen met psychisch labiele, narcistische, gewelddadige of perfectionistische ouders. In dergelijke gezinnen ontstaat ook de narcist (hier bedoeld als pathologische persoonlijkheidsstoornis, gekenmerkt door een gebrek aan inlevingsvermogen) en de secundaire psychopaat (eveneens gekenmerkt door een gebrek aan geweten en empathie).

Codependents moeten leren dat zij mensen mogen afkeuren, dat zij op krenkingen negatief mogen reageren en dat zij überhaupt moeten leren herkennen wat een krenking is — bij voorkeur onder begeleiding van een therapeut.

Sommige pleasers hebben bijna een helderziend vermogen ontwikkeld om de stemmingen en verwachtingen van hun gewelddadige of manipulatieve ouders te ‘lezen’. Deze gewoonte moet worden afgeleerd.

Afleren: voortdurend anderen moeten ‘lezen’.

Afleren: anderen gunstig proberen te stemmen.

Afleren: meegaan met de emoties van anderen (empathie mag, maar stop met overdrijven).

Stop geamuseerd reageren op sarcasme.

Stop jezelf liefdevol opstellen tegenover iemand die zich bestraffend gedraagt.

Stop vergevingsgezind zijn tegenover iemand die jou herhaaldelijk kwetst.

Wees trouw aan wat je werkelijk voelt.

Stop proberen iedereen te verleiden je aardig te vinden.

Het straffende perfectionisme van je moeder heeft ervoor gezorgd dat je geen constructieve feedback kunt verdragen. Daarom is geleidelijke mindfulness‑training belangrijk.

Je innerlijke kind helen kan via NLP, hypnotherapie, gesprekken en narratieve therapie.

Iemand met complexe PTSS moet zijn mind voortdurend trainen en het lichaam afleren om kort te ademen en spieren te spannen. Bij een disproportionele reactie kun je tegen jezelf zeggen: “Ik heb een flashback. Stop.” Vervolgens tien keer langzaam in‑ en uitademen, spieren ontspannen en jezelf in een veilige plek visualiseren. Zeg tegen jezelf: “Mijn reactie is overdreven. Het is veilig. Dit is een flashback. Ik ben nu een intelligente volwassene en beschik over vaardigheden die ik als kind niet had.”

Je kunt ook teruggaan naar een moment uit je kindertijd waarin je een soortgelijke pijn of angst ervoer als de disproportionele reactie die je onlangs door een trigger had. Doe dit pas nadat je eerst je ‘veilige plek’ hebt gevisualiseerd en je ademhaling hebt gekalmeerd. In die herinnering pak je het innerlijke kind dat je ooit was in je armen en zeg je: “Ik ben jouw volwassen versie. Ik ben sterk, ik ben intelligent, en ik zal je beschermen.”

Bronnen: Complexe PTSS P. Walker, Getting past your past, F. Shapiro, Alice Miller, Bessel van der Kolk Trauma Sporen, Nancy McWillems Psyvhoanalytic diagnosis, R. Hare Snakes in suits, Hirigoyen Bulling and harassment, Sitskoorn, Vaknin en vele andere boeken (hypnotherapie, Bandler, Milton etc).

Bestel: Boek hier